Nagroda Nobla z fizyki dla Francisa Halzena za wykrycie neutrin kosmicznych w lodzie Antarktydy
Królewska Szwedzka Akademia Nauk przyznała 6 października Nagrodę Nobla z fizyki Francisowi Halzenowi „za decydujący wkład w obserwatorium neutrin IceCube i odkrycie neutrin wysokoenergetycznych pochodzenia astrofizycznego” (nobelprize.org, Al Jazeera, Khaleej Times, Il Sole 24 Ore, National Geographic Polska). Halzen ma 82 lata, urodził się w Belgii i pracuje na Uniwersytecie Wisconsin-Madison, gdzie kieruje IceCube, detektorem z czujników światła zatopionych w lodzie Antarktydy. W 1988 roku zauważył, że lód na biegunie południowym można wykorzystać do wykrywania kosmicznych neutrin. Nagroda to 12 mln koron szwedzkich, uroczystość wręczenia 10 grudnia w Sztokholmie.
Neutrina docierają z najbardziej gwałtownych zjawisk we Wszechświecie, a ich wykrycie pozwala obserwować je bez zakłóceń, jakie wprowadza światło. IceCube otworzył nowy sposób obserwacji kosmosu.
Odkrycie nie ma bezpośredniego zastosowania w codziennym życiu, ale pokazuje wartość długich projektów podstawowych.
Nagroda docenia zarówno pomysł, jak i dziesięciolecia budowy zespołu i detektora.
Nagroda dla jednej osoby pomija setki naukowców z zespołu IceCube.
To historia o cierpliwości: od pomysłu z 1988 roku do wykrycia neutrin trzeba było czekać dziesięciolecia. Warto śledzić wyniki IceCube dotyczące źródeł neutrin w galaktykach.
DailyDrop Wydanie: Polska Nr 3 · Wydanie poranne · śr., 7 paź 2026