De VS zetten het hele Internationaal Strafhof op de sanctielijst, uren na de Nobelprijs voor oud-rechter Pillay
De VS hebben vrijdag het Internationaal Strafhof als instelling op de sanctielijst gezet. Tot nu toe stonden alleen individuele rechters, aanklagers en medewerkers op de lijst (Reuters, AP, NOS, NU.nl, Volkskrant, The Guardian, CBS). Volgens CBS wil minister Rubio het hof ‘steen voor steen’ ontmantelen als het niet verandert; de NOS meldt dat zijn verklaring lidstaten ruimte laat om te onderhandelen. De sancties kwamen uren nadat de Nobelprijs voor de Vrede naar Navi Pillay ging, voormalig ICC-rechter en oud-mensenrechtencommissaris van de VN. Premier Jetten noemde de stap ‘diep betreurenswaardig’ en wil in dialoog met de VS. Volgens Mainichi spraken acht ministers van Buitenlandse Zaken zich tegen de sancties uit; Kallas en Türk reageerden scherp. Rusland vroeg Nederland en andere landen om uitlevering van voorzitter Akane (Japan Times, NHK, Asahi). Over de precieze gevolgen voor betalingen en diensten rond het hof is nog niets bevestigd.
Het ICC is het enige permanente hof dat individuen kan vervolgen voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Sancties op de instelling zelf kunnen werk, betalingen en samenwerking raken, niet alleen een paar personen. Voor Nederland komt daar de rol van gastland bij: het hof is een van de bekendste instellingen in Den Haag, en Nederland presenteert zich als hoeder van het internationaal recht.
Direct merk je als burger weinig. Indirect staat de reputatie van Den Haag als stad van recht en vrede op het spel, evenals de vraag hoe ver Nederland wil gaan als een bondgenoot een instelling op eigen bodem bestrijdt. Bedrijven en organisaties die met het hof werken, kunnen vragen krijgen over betalingen; officiële richtlijnen hebben we niet gezien.
Wie voor de sancties is, zegt dat het hof zich buiten zijn bevoegdheid begeeft en Amerikaanse en Israëlische functionarissen onterecht kan vervolgen. Dat is het standpunt van Washington; Rubio laat een deur open voor onderhandelen.
Wie tegen is, zegt dat het hof zonder politieke druk moet kunnen werken en dat sancties tegen een rechtsinstelling het recht van de sterkste bevestigen. Kallas, Türk, het hof zelf en de acht ministers delen dit.
Het gaat minder om de sancties zelf dan om wat Nederland eraan doet. Een ‘betreurenswaardig’ en ‘teleurstellend’ oordeel kost niets; echte bescherming van personeel en betalingen vraagt een Europese afspraak. Volg of de EU met een eigen maatregel komt en of Den Haag binnen de zes maanden iets concreets op tafel legt.
DailyDrop Editie Nederland Nr. 6 · Ochtendeditie · za 10 okt 2026