Nagroda Nobla z medycyny dla Deisseroth, Hegemanna i Nagela za optogenetykę
W poniedziałek 5 października Komitet Noblowski w Instytucie Karolinska ogłosił laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny: Karla Deisserotha, Petera Hegemanna i Georga Nagela „za odkrycia dotyczące kanałów jonowych sterowanych światłem i optogenetyki” (komunikat nobelprize.org, Al Jazeera, Khaleej Times, SCMP). Hegemann (Uniwersytet Humboldtów w Berlinie) i Nagel (Uniwersytet w Würzburgu) zidentyfikowali kanałorodopsynę, białko z jednokomórkowej algi otwierające się pod wpływem niebieskiego światła. Deisseroth (Uniwersytet Stanforda, Howard Hughes Medical Institute) przekształcił je w narzędzie do sterowania aktywnością neuronów. Według Al Jazeera laureaci mają 54, 71 i 73 lata.
Optogenetyka pozwala badać, które komórki mózgu odpowiadają za konkretne zachowania i objawy, i jest podstawowym narzędziem neurobiologii.
Dla większości czytelników to wiedza o nauce, nie zmiana w leczeniu. Tak odkrycia podstawowe torują drogę do przyszłych terapii, ale droga bywa długa.
Nagroda docenia połączenie odkrycia w przyrodzie (algi) z narzędziem laboratoryjnym.
Do zastosowań klinicznych optogenetyka dopiero się zbliża; badacze podkreślają potrzebę ostrożności przy przenoszeniu metod na ludzi.
To nagroda za narzędzie, które zmieniło badania mózgu, nie za lek. Warto śledzić, czy w kolejnych latach pojawią się pierwsze zatwierdzone terapie.
DailyDrop Wydanie: Polska Nr 2 · Wydanie poranne · wt., 6 paź 2026