1.132,58AEX · −0,4% · slotstand van donderdag 15 okt

DailyDrop.

—EUR/USD · koers van do 15 okt nog niet bevestigd
AEX1,132.58▼0.40%10/15EUR/USD—S&P 500—WTI—Goud—
Wereld · OekraïnePers ✓ 12 media · uitspraken van Zelensky tegenover de FT

Oekraïne hervat de aanvallen op Russische raffinaderijen, ondanks Amerikaanse druk

Na drie dagen pauze laat president Zelensky het leger weer Russische energiedoelen raken. Hij is boos op Washington om ontbrekende inlichtingen en een beperkte Starlink-verbinding. Rusland meldt een aanval; over de schade is weinig bevestigd.

Oekraïne laat zijn leger weer Russische energiedoelen aanvallen. President Zelensky zei in een interview met de Financial Times dat de aanvalspauze voorbij is, omdat Rusland zich niet aan het energiebestand hield (NOS, AD, NU.nl, FD, Reuters). De pauze duurde drie dagen en volgde op de oproep van de Amerikaanse president Trump tot zo’n bestand (NOS, Bloomberg). Moskou bleef volgens Bloomberg intussen Oekraïense energie-infrastructuur en burgerdoelen aanvallen. Zelensky wijst erop dat Rusland zelf al eerder aanvallen uitvoerde (NU.nl); De Telegraaf kopt met zijn woorden ‘We zijn er klaar mee’. Rusland meldt een aanval op een raffinaderij (NU.nl). Volgens de gouverneur van de regio brak er brand uit bij de raffinaderij van Rjazan na een droneaanval (Reuters). Hoeveel schade het was, hebben we niet bevestigd gezien. Oekraïne zegt verder zes Russische bommenwerpers van het type Su-34 te hebben geraakt op een vliegveld (De Telegraaf, NU.nl, AD). De opgaven lopen uiteen: de ene bron spreekt van zes vernietigde toestellen, een Engelstalig bericht citeert Zelensky over vier vernietigde en twee beschadigde. Het zijn Oekraïense cijfers; een onafhankelijke bevestiging hebben we niet gezien.

De spanning met Washington loopt intussen op; de NOS noemt het het grootste conflict tussen Zelensky en Trump sinds hun confrontatie in het Witte Huis. De Telegraaf citeert Zelensky die het verlies van de VS als bondgenoot betreurt, maar zegt dat dat niet aan Oekraïne ligt. In datzelfde interview zei Zelensky boos te zijn over het ‘gevaarlijke’ stopzetten van het delen van Amerikaanse inlichtingen en het afknijpen van Starlink (FT, AD). Het Oekraïense leger merkte woensdag dat de toegang tot het satellietnetwerk beperkt was (NU.nl). Later zou het militaire deel, Starshield, weer volledig werken, meldt Reuters op basis van een bron bij het Oekraïense ministerie van Defensie (NOS). Elon Musk wijst naar de Amerikaanse regering en naar Trump (AD, BBC, CNBC). Het Witte Huis ontkent volgens een Engelstalig bericht dat het de dienst beperkte (één bron). Musk zei ook dat Zelensky moet ‘gaan’ (AFP, Kyiv Post). Daarbovenop komt de kritiek op de dieselafspraak die Trump vorige week vrijdag met Rusland aankondigde en die miljoenen vaten diesel op de wereldmarkt moet brengen (NOS). Premier Jetten wil dat de afspraak in de prullenbak gaat (NU.nl) en riep Trump én Musk op Oekraïne te blijven helpen (AD). Volgens de Volkskrant is de afspraak goed voor minder dan een week Amerikaans verbruik. De NOS vraagt zich af of Rusland de diesel wel kan leveren nu de raffinaderijen weer onder vuur liggen. De FT meldt bovendien dat Amerikaanse onderhandelaars in Miami voorstelden een deel van de bevroren Russische tegoeden vrij te geven en dat Europese functionarissen dat afwezen (FT, Reuters). Een reactie van Trump op de hervatting hebben we niet gezien.

Lees het hele verhaal en wat DailyDrop ervan vindt
In cijfers
3dagen pauze in de aanvallen op Russische energiedoelen (NOS, Bloomberg)
6Russische Su-34’s geraakt volgens Oekraïne; de opgaven lopen uiteen (De Telegraaf, NU.nl, AD)
< 1 weekAmerikaans dieselverbruik dekt de dieselafspraak volgens de Volkskrant (één bron)
Economie · CybersecurityPers ✓ 7 media · oorzaak nog niet bevestigd

Albert Heijn bevoorraadt de winkels weer volledig, maar bezorgt tot en met zondag niets

Albert Heijn zei donderdag dat de reguliere leveringen van houdbare producten en van vers aan de winkels in het hele land volledig zijn hervat (NOS, NU.nl, AD, FD, L1 Nieuws). Donderdagochtend waren er in verschillende filialen nog lege schappen, vooral bij groente en fruit, al werd er meer bijgevuld (NU.nl, AD). De problemen begonnen volgens De Telegraaf op zondag. Later op de dag volgde slecht nieuws voor wie online bestelt: Albert Heijn bezorgt zeker tot en met zondag geen boodschappen en nieuwe bestellingen plaatsen kan niet (NOS, NU.nl, AD, De Telegraaf). Klanten die al hadden betaald, worden gecompenseerd zodra de systemen werken (NU.nl). Concurrenten profiteerden de afgelopen dagen: medewerkers van kinderopvangen deden boodschappen elders (NU.nl) en online supermarkt Picnic kreeg het drukker (AD).

Het bedrijf brengt zijn systemen ‘stap voor stap’ weer op orde na wat het een cybersecurity-incident noemt (AD, De Telegraaf). De NOS spreekt van een (poging tot) hackaanval, waarna de systemen begin deze week uit voorzorg offline gingen. Wat er precies is gebeurd en wie erachter zit, is niet bevestigd. Margaret Versteden, onlangs aangetreden als topvrouw van Ahold Delhaize Europa en Indonesië, is voorlopig verantwoordelijk voor Albert Heijn (FD, AD). Een onderzoeker van Clingendael zegt in het AD verbaasd te zijn dat er geen back-up was; dat is één stem. Volgens NU.nl is Nederland slecht voorbereid op een grote cyberdreiging. Of er klantgegevens zijn buitgemaakt, hebben we niet gezien.

Lees verder
Woord van de dag
Back-upTechniek

Een reservekopie van gegevens of systemen, waarmee een bedrijf na een storing of aanval kan herstellen. Of Albert Heijn er een had en hoe snel die terug te zetten is, hebben we niet bevestigd gezien.


Sport · WielrennenPers ✓ 8 media · onderzoek van NOS Sport en In de Waaier

Wielerploeg Picnic-PostNL laat onderzoek doen na verhalen over een angstcultuur

NOS Sport en het wielerplatform In de Waaier publiceerden donderdag een groot onderzoek naar de ploeg Picnic-PostNL. Volgens de publicatie heerst er al jaren een angstcultuur: renners en stafleden voelen zich onveilig en sommigen verlieten de ploeg getraumatiseerd (NOS, AD, NU.nl, De Telegraaf). In totaal spreken 71 betrokkenen zich uit (NOS, WielerFlits). De ploeg zegt zich niet te herkennen in de signalen, maar laat een onafhankelijk en professioneel onderzoek doen naar hoe de teamcultuur wordt ervaren (NOS, NU.nl, De Telegraaf). Dat kondigde ze nog diezelfde dag aan, kort na de publicatie. Volgens De Telegraaf zijn de signalen op meer plekken gemeld. Wie dat onderzoek uitvoert en wanneer de uitkomst er is, hebben we niet gezien.

Sportief directeur Rudi Kemna reageerde geschokt (NOS), en ook de ploegleiding en de renners zijn geschrokken (NU.nl, AD). Oud-renners als Marcel Kittel en Tom Veelers herkennen de verhalen (NOS), en Nicolas Roche zegt dat het management ‘niet geschikt is voor wielrennen’ (NOS). De wielerbond KNWU noemt de signalen zorgelijk (AD). Tijdens de Eneco Tour reageerde de ploeg aangeslagen (AD). Het AD schrijft dat de toekomst van de ploeg op het spel staat; dat is de duiding van de krant. De beschuldigingen zijn nog niet door een onafhankelijk onderzoek getoetst. Tot dan blijft het een beeld dat betrokkenen schetsen, waar de ploeg zich niet in herkent.

Lees verder
Binnenland · PolitiekPers ✓ 6 media · steun in de Kamer nog onzeker

Zorgbegroting na twee debatdagen nog zonder meerderheid

De Tweede Kamer debatteerde twee dagen over de zorgbegroting van het kabinet, en een meerderheid is er nog niet (NU.nl, NOS, De Telegraaf, FD). De oppositie wil eerst zien dat het kabinet de geplande bezuinigingen beter uitwerkt, terwijl de tijd begint te dringen (NU.nl). NRC spreekt van een miljardenbezuiniging en noemt steun nog ver weg, ook al wil zorgminister Hermans met een ‘open mind’ om tafel. Het uitstel van de verhoging van het eigen risico moest de grootste hobbel wegnemen, maar van links tot rechts lijkt er volgens De Telegraaf nog onvoldoende steun voor de plannen van Hermans (VVD) en Sterk (CDA).

De NOS meldt dat Hermans veel vragen kreeg over hoe chronisch zieken worden gecompenseerd voor het verdwijnen van de zorgaftrek in 2028. Daarnaast botsten partijen scherp over late abortus (Reformatorisch Dagblad), en de SGP waarschuwde het kabinet met een motie van afkeuring over het abortusbeleid (De Telegraaf). Hoeveel de bezuinigingen precies bedragen en welke partijen zich laten overtuigen, staat niet in de berichten die we zagen. EenVandaag laat een chronisch zieke zien die langer in onzekerheid blijft, en het FD vraagt zich af of dit kabinet wel genoeg steun heeft voor zijn zorguitgaven. Of en wanneer de Kamer stemt, hebben we niet gezien.

Lees verder

Economie · BeursPers ✓ 7 media · slotstand AEX uit koersdata

Chipfondsen zakken diep weg op vrees voor een AI-zeepbel en hogere rente, maar de AEX houdt het verlies beperkt

Op de beurs in Amsterdam gingen donderdag de chipfondsen hard onderuit. ASMI was volgens het FD tijdens de handel de grootste verliezer met een min van 8,5 procent, Besi verloor 6,1 procent en ASML 5,2 procent. Het was volgens De Telegraaf het zwaarste verlies voor chipfondsen in vijftien maanden. De AEX stond in de ochtend 1,1 procent lager, maar de chipbedrijven herstelden gaandeweg iets en de index sloot 0,4 procent lager op 1.132,58 punten (koersdata). Dat het verlies beperkt bleef, kwam volgens De Telegraaf doordat beleggers die risico afbouwden bij defensieve bedrijven uitkwamen; KPN werd als vluchthaven genoemd. Fastned ging onderuit na tegenvallende kwartaalcijfers (De Telegraaf).

De verkoopgolf was wereldwijd. Als redenen noemen de berichten een sterkere Amerikaanse inflatie en zorgen over een renteverhoging (De Telegraaf, Guardian), en twijfel of de winsten uit kunstmatige intelligentie houdbaar zijn bij overcapaciteit en forse investeringen (De Telegraaf, FD). Ook schuldenzorgen bij het AI-cloudbedrijf CoreWeave drukten op de stemming (Reuters, Bloomberg). In Azië kelderden de beurzen (FT, Guardian). Bloomberg telt een waardeverlies van ongeveer 1 biljoen dollar voor chipaandelen; Reuters schrijft dat de Amerikaanse chipsector 2 biljoen dollar dreigt te verliezen. Dat zijn verschillende maten, dus we tellen ze niet op. Tegelijk verraste TSMC positief: de winst van de grootste chipmaker ter wereld overtrof de verwachtingen (FT), en de omzet steeg 50 procent naar een record (Tweakers, één bron). Een slotstand van Wall Street voor donderdag hebben we niet; De Telegraaf meldde in de avond een positief beeld.

Lees verder
Kort
  • Door nazi’s geroofde Kandinsky ‘Das bunte Leben’ voor bijna 32 miljoen euro geveildNOS · NU.nl · AD · Trouw
  • De schrikkelseconde wordt afgeschaft, maar een alternatief ontbreekt nogNU.nl · NOS · AD · De Standaard
  • TomTom schrapt ongeveer 200 banenNU.nl · FD · De Telegraaf
  • Een derde van de aangevraagde netstroom komt van datacenters, genoeg voor 15 miljoen huishoudensNOS · FD
  • Politie vindt vijftig zware vuurwerkbommen in een kelderbox in Utrecht-OvervechtNOS · AD
  • Seedorf stopt per direct als commissaris van de KNVB na zijn baan bij CorinthiansNOS · NU.nl · AD · De Telegraaf
  • Haas kiest F2-leider Rafael Câmara als opvolger van Ocon voor 2027NOS · NU.nl · AD · De Telegraaf
  • Zuidelijke hoornraaf in Artis krijgt een 3D-geprinte snavelNU.nl · de Volkskrant · De Telegraaf
Elke ochtend zeven minuten, één voorpagina — zie Over ons

Onbevestigd — wat we niet konden natrekken

“De VS gaan de ‘moeder aller bommen’ inzetten tegen Iran.” Het gaat om een optie in een nieuw aanvalsplan, meldt CNN op basis van Amerikaanse functionarissen (Reuters, AD, De Telegraaf, de Volkskrant). Een besluit van Trump is er volgens die berichten niet, en een bevestiging van het Pentagon hebben we niet gezien.
“Europa moet bevroren Russische miljarden aan Washington afstaan.” De FT meldt dat Amerikaanse onderhandelaars voorstelden een deel van de tegoeden vrij te geven om vredesgesprekken te hervatten, en dat Europese functionarissen dat afwezen (FT, Reuters). De Telegraaf kopt scherper met ‘afstaan aan Washington’. Die formulering vonden we nergens anders.
“Het Witte Huis heeft Starlink in Oekraïne bewust beperkt.” Musk wijst naar de Amerikaanse regering (AD, BBC, CNBC); het Witte Huis ontkent dat volgens een Engelstalig bericht (één bron). Wie de beperking opdroeg, is niet vastgesteld. Volgens Reuters is de toegang tot Starshield inmiddels hersteld (NOS).
Woordenlijst · gestippelde woorden — termen uit politiek, economie, techniek en sport, uitgelegd in de context van het verhaal. De lijst groeit elke dag.
IN DEZE EDITIEOekraïne hervat de aanvallen op Russische raffinaderijen, ondanks Amerikaanse drukWereld · OekraïneAlbert Heijn bevoorraadt de winkels weer volledig, maar bezorgt tot en met zondag nietsEconomie · CybersecurityWielerploeg Picnic-PostNL laat onderzoek doen na verhalen over een angstcultuurSport · WielrennenZorgbegroting na twee debatdagen nog zonder meerderheidBinnenland · PolitiekChipfondsen zakken diep weg op vrees voor een AI-zeepbel en hogere rente, maar de AEX houdt het verlies beperktEconomie · Beurs