—AEX · dinsdag 13 okt · slotstand niet bevestigd

DailyDrop.

—EUR/USD · ECB-koers van di 13 okt nog niet bevestigd
AEX—EUR/USD—S&P 500—WTI—Goud—
Binnenland · TerrorismePers ✓ 5 media · verdenking, geen bewezen feit

Politie houdt man (20) uit Capelle aan den IJssel aan voor voorbereiden van terroristische aanslag

Het Openbaar Ministerie maakte dinsdag bekend dat de verdachte al vorige week is aangehouden. Volgens de berichten wilde hij ‘zoveel mogelijk slachtoffers’ maken. Over zijn motief en zijn plannen is vrijwel niets bevestigd.

Een 20-jarige man uit Capelle aan den IJssel is vorige week aangehouden op verdenking van een terroristisch misdrijf. Dat werd dinsdag bekend (NOS, NU.nl, AD, De Telegraaf, Rijnmond). Het Openbaar Ministerie (OM) meldt dat hij wordt verdacht van het bedreigen met een terroristisch misdrijf én van het voorbereiden ervan. Dat zijn twee verschillende verdenkingen: de eerste gaat over wat hij zou hebben gezegd of geschreven, de tweede over concrete stappen om het uit te voeren. Volgens een bericht van het OM blijft de man langer vast. Het AD schrijft dat de politie met de aanhouding een mogelijke aanslag heeft voorkomen. In het strafrecht is een misdrijf pas ‘terroristisch’ als het bedoeld is om ernstige angst aan te jagen bij de bevolking of om een overheid te dwingen; ook dat oogmerk moet het OM dus kunnen aantonen. De naam van de man noemen de berichten die we zagen niet.

Let op het verschil tussen de datum van de gebeurtenis en die van het nieuws: de aanhouding vond vorige week plaats, het publiek hoorde er dinsdag 13 oktober van. Over wat de man van plan was, zijn de berichten voorzichtig. NU.nl schrijft dat de verdachte volgens degene die de melding deed zoveel mogelijk slachtoffers wilde maken. Het AD schrijft dat hij dat zou hebben gezegd, en ook Rijnmond zet de woorden tussen aanhalingstekens in de kop. Het is dus een uitspraak die aan hem wordt toegeschreven, geen vastgesteld voornemen. De Telegraaf meldt dat bij hem een zwaard, messen en een luchtdrukwapen zijn gevonden. Dat is één bron; de andere media noemen die voorwerpen in de berichten die we zagen niet.

Wat we niet weten, is veel. De berichten noemen geen motief en geen ideologie, geen doelwit en geen tijdstip. Ook staat er niet in of hij alleen handelde of hoe de politie hem op het spoor kwam, behalve dat er een melder was (NU.nl). Dat is in dit stadium geen reden om iets in te vullen: een verdachte is nog niet veroordeeld en de rechter moet het bewijs nog beoordelen. Voor inwoners van Capelle hebben we geen oproep van politie of gemeente gezien, en ook geen bericht over gevaar voor het publiek. De details komen vooral uit mededelingen van het OM en uit wat de melder zou hebben doorgegeven; eigen onderzoek van de redacties zagen we niet. Reken er dus op dat de komende dagen meer bekend wordt, bijvoorbeeld over de zitting waarin de rechter beslist over de voorlopige hechtenis. Tot die tijd geldt: het gaat om een aanhouding en een verdenking, niet om een vastgesteld plan, en geen enkel bericht dat we zagen meldt dat er iemand gewond is geraakt.

Lees het hele verhaal en wat DailyDrop ervan vindt
In cijfers
20jaar oud is de verdachte uit Capelle aan den IJssel (NOS, NU.nl, AD)
13/10dag waarop het OM de aanhouding bekendmaakte; de aanhouding zelf was vorige week
?motief of ideologie: in de berichten die we zagen niet genoemd
Economie · CybersecurityPers ✓ 7 media · oorzaak nog niet bevestigd

Albert Heijn ziet geen aanwijzing voor gestolen klantgegevens, maar herstel duurt nog dagen

De storing bij Albert Heijn, door het bedrijf een ‘cybersecurity-incident’ genoemd, begon zondagmiddag en was dinsdag nog niet voorbij: de website lag plat en er werd niets bezorgd (AD). Het moederbedrijf Ahold Delhaize werkt met externe cyberexperts, zegt geen aanwijzingen te hebben dat gegevens van klanten of andere bedrijven zijn gestolen, en start systemen gecontroleerd weer op (NU.nl, De Telegraaf, AD, NOS). Tot alles weer werkt, zijn volgens de directie ‘nog een paar dagen tot een week’ nodig (AD, de Volkskrant). Winkels worden extra bevoorraad vanuit de distributiecentra, maar verse producten raken in veel filialen snel op (Trouw, NRC, NOS). Het kabinet waakt voor paniek en zegt dat de voedselzekerheid niet in gevaar is, maar erkent dat het incident ‘het dagelijks leven raakt’ (AD).

Meer is bekend over de aanval zelf. Bronnen in de beveiligingswereld zeggen tegen de NOS dat het bedrijf verdacht verkeer van hackers via meerdere buitenlandse servers zag; het AD meldt hetzelfde. Albert Heijn zelf bevestigt dat niet en waarschuwt wel voor phishing (NU.nl). Op de beurs verdampte maandag 787 miljoen euro aan waarde van het concern (AD); volgens analisten is de schade voor de omzet nog onduidelijk (NU.nl). De vakbond FNV ligt overhoop met het bedrijf over geschrapte diensten van uitzendkrachten, die volgens het AD voorlopig niet worden betaald.

Lees verder
Woord van de dag
PhishingDigitaal

Oplichting met nepberichten die lijken te komen van een bekend bedrijf. Na een incident als dit proberen oplichters mee te liften op de ophef. Klik dus niet op links in berichten die zogenaamd van Albert Heijn komen.


Wereld · VaticaanPers ✓ 7 media · mededeling van het Vaticaan

Paus Leo XIV heeft longkanker: kwaadaardige knobbel bij operatie verwijderd

Paus Leo XIV is dinsdag in een ziekenhuis in Rome geopereerd aan een knobbel op zijn long (NOS, NU.nl, AD, De Telegraaf, RTL.nl, de Volkskrant, Guardian). Hij zwaaide bij aankomst naar de tientallen belangstellenden die hem opwachtten (NOS). Het Vaticaan meldde na afloop dat de operatie volgens plan en binnen de verwachte tijd is verlopen. Ook liet het weten dat de knobbel kwaadaardig was; een deel van de rechterlong is verwijderd (AD, De Telegraaf). De NOS en Politico spreken van longkanker. De paus is 71 (NOS). De Guardian citeert een hoge kardinaal die zei dat de ontdekking kwam ‘als een donderslag bij heldere hemel’; de ingreep gold vooraf als laag risico.

Veel is nog niet bekend. We hebben niet gezien welk type kanker het is, in welk stadium, of verdere behandeling nodig is, hoe lang het herstel duurt en of de paus zijn agenda moet aanpassen. Dat de diagnose pas na de operatie bekend werd, past bij de berichten van vooraf: toen sprak iedereen nog van een ‘knobbeltje’. De bron is steeds het Vaticaan zelf; onafhankelijke medische informatie hebben we niet gezien. Een prognose heeft het Vaticaan in de berichten die we zagen niet gegeven. Voor de komende dagen zijn daarom vooral nieuwe mededelingen van het Vaticaan over zijn herstel en zijn publieke optredens het volgen waard.

Lees verder
Binnenland · DefensiePers ✓ 6 media · bedrag is een minimumraming

Rekenkamer: Nederlandse wegen en spoor zijn niet klaar voor groot militair transport

De Algemene Rekenkamer concludeert na onderzoek dat Nederlandse wegen en spoorlijnen op veel plekken niet voldoen aan de eisen van de NAVO voor vervoer in oorlogstijd (NOS, NU.nl, NRC, de Volkskrant, Trouw, De Telegraaf). Nederland moet volgens afspraken binnen het bondgenootschap juist een grote rol spelen bij het aanvoeren van troepen en materieel. Om dat mogelijk te maken is volgens de NOS minimaal 9,5 miljard euro nodig. De Telegraaf noemt als voorbeelden dat bruggen steviger en viaducten hoger moeten worden.

Het bedrag is een ruwe schatting: veel kosten zijn nog onbekend en de berekende bedragen zijn onzeker (De Telegraaf). De NRC wijst erop dat het niet alleen om militaire colonnes gaat; in oorlogstijd zou ook het dagelijkse verkeer van burgers er last van krijgen. Wie het geld moet betalen en op welke termijn, hebben we niet gezien, en ook niet wat de Rekenkamer precies aanbeveelt. De NOS besteedde er dinsdagavond aandacht aan in Nieuwsuur. Dezelfde dag vroeg de Tweede Kamer volgens de NRC om ‘snel’ een plan tegen hybride oorlog en sabotage. Het sluit aan op de toespraak van de hoogste NAVO-militair van maandag over afschrikking.

Lees verder

Wereld · Zwarte Zee · OekraïnePers ✓ 6 media · aantal vermisten verschilt

Drones treffen opnieuw schepen voor Bulgaarse kust, Russische raketten raken energiecentrale in Kyiv

In de nacht van maandag op dinsdag zijn voor de Bulgaarse kust van de Zwarte Zee twee schepen door drones geraakt, één ervan zonk (NOS, NU.nl, AD, Trouw, Reuters). Volgens de Bulgaarse premier Radev is er een bemanningslid gered (NOS). Of anderen worden vermist, is volgens de NOS onduidelijk; NU.nl schrijft later dat elf bemanningsleden vermist zijn. Het is de tweede aanval op schepen voor de kust van dit NAVO-land in een week, schrijft het AD. Bulgarije riep de Russische ambassadeur op het matje en de NAVO wil de verdediging van de oostflank versterken (AD). Wie de drones lanceerde, hebben we niet bevestigd gezien. De Telegraaf schrijft dat de kust van het bondgenootschap al dagen onder druk staat en dat het ene schip na het andere zinkt.

Ook in Oekraïne was het onrustig. Volgens president Zelensky troffen Russische raketten een belangrijke energiecentrale in Kyiv, zonder dat partnerlanden van tevoren waarschuwden (BBC, Guardian, Financial Times). Volgens de Guardian raakten vijf raketten civiele infrastructuur; de krant brengt het in verband met de Amerikaanse dreiging om het delen van inlichtingen te stoppen. De FT schrijft dat Zelensky zelf dat verband niet legt. Trump zegt dat de VS nog steeds inlichtingen met Oekraïne delen (De Telegraaf, Trouw). Zelensky zei dinsdag ook dat Rusland zich al dagen niet houdt aan Trumps ‘energiebestand’ (NOS). Op de beurs sloot Wall Street dinsdag lager door verkopen in technologiefondsen (FD, De Telegraaf).

Lees verder
Kort
  • Duane ‘Keffe D’ Davis krijgt minstens 40 jaar cel voor het beramen van de moord op rapper Tupac Shakur in 1996NOS · NU.nl · AD · BBC
  • Eerste trainersontslag van het Eredivisie-seizoen: PEC Zwolle zet Henry van der Vegt op straatNOS · NU.nl · De Telegraaf
  • Veilig Thuis vraagt het kabinet om 70 miljoen euro; Kamerleden vinden dat te vroeg (Trouw noemt 210 miljoen)NRC · NOS · Trouw
  • ABN Amro, ASN Bank en Rabobank lanceren de digitale ID-wallet MyCheck, begin volgend jaarAD · FD · De Telegraaf
  • Formule 1 keert terug naar Afrika met een tienjarig contract voor een Grand Prix in RwandaNOS · NU.nl · AD · De Telegraaf
  • Oranje Leeuwinnen winnen met 3-0 van Hongarije en spelen om een WK-ticket tegen SloveniëNOS · NU.nl · AD
  • Hongaars parlement draait de anti-lhbtiq+-wet van oud-premier Orbán terugNU.nl · De Telegraaf
  • Wall Street sluit lager door verkopen in technologiefondsenFD · De Telegraaf
Elke ochtend zeven minuten, één voorpagina — zie Over ons

Onbevestigd — wat we niet konden natrekken

“Bij Albert Heijn zijn klantgegevens buitgemaakt.” Ahold Delhaize ziet op dit moment geen aanwijzingen daarvoor (NU.nl, De Telegraaf, AD). Het onderzoek loopt nog, dus definitief is het niet.
“Elf bemanningsleden zijn vermist na de aanval bij Bulgarije.” Dat meldt NU.nl. De NOS schreef eerder dat onduidelijk is of er mensen worden vermist; de Bulgaarse premier noemde alleen een gered bemanningslid.
“Oekraïense aanvallen op datacenters hebben de Russische bots uitgeschakeld.” De BBC schrijft dat er geen bewijs is dat Russische trollen zijn geraakt; het FD vraagt zich hetzelfde af. De bewering komt van Zelensky zelf (BBC).
Woordenlijst · gestippelde woorden — termen uit recht, economie, defensie en politiek, uitgelegd in de context van het verhaal. De lijst groeit elke dag.
IN DEZE EDITIEPolitie houdt man (20) uit Capelle aan den IJssel aan voor voorbereiden van terroristische aanslagBinnenland · TerrorismeAlbert Heijn ziet geen aanwijzing voor gestolen klantgegevens, maar herstel duurt nog dagenEconomie · CybersecurityPaus Leo XIV heeft longkanker: kwaadaardige knobbel bij operatie verwijderdWereld · VaticaanRekenkamer: Nederlandse wegen en spoor zijn niet klaar voor groot militair transportBinnenland · DefensieDrones treffen opnieuw schepen voor Bulgaarse kust, Russische raketten raken energiecentrale in KyivWereld · Zwarte Zee · Oekraïne