—AEX · slotstand van woensdag 14 okt nog niet bevestigd

DailyDrop.

—EUR/USD · ECB-koers van wo 14 okt nog niet bevestigd
AEX—EUR/USD—S&P 500—WTI—Goud—
Economie · CybersecurityPers ✓ 9 media · oorzaak en schade nog niet bevestigd

Albert Heijn draait de distributiecentra weer aan, maar volle schappen laten nog op zich wachten

Na vier dagen storing startte de grootste supermarktketen van het land woensdag de bevoorrading van de winkels weer op. Verse producten volgen woensdagavond, de webwinkel blijft dicht. Wat er is gebeurd, is nog niet bevestigd.

Albert Heijn kwam woensdag langzaam uit de storing die zondag begon. Het bedrijf zei dat alle distributiecentra, de grote magazijnen waarvandaan de winkels worden bevoorraad, in de loop van woensdag weer in bedrijf kwamen (NOS, NU.nl, De Telegraaf, Trouw). Volgens De Telegraaf waren de eerste leveringen van houdbare producten aan de winkels toen al hervat. De levering van versproducten zou woensdagavond volgen (AD, De Telegraaf). App, website en bezorgdienst bleven uit, voor de vierde dag op rij (AD, de Volkskrant). Online bestellingen worden volgens het AD op zijn vroegst vrijdag bezorgd; eerder was dat al uitgesteld. Zoals eerder gemeld, werkten maandag in de winkels de prijsschermen niet en waren ook de webwinkels van Etos en Gall & Gall dicht (NU.nl, De Telegraaf).

Daarmee zijn de schappen nog niet gevuld, en het herstel gaat niet in één nacht. De Telegraaf citeert de verwachting dat het ‘nog dagen’ gaat duren en het Parool schreef dat Albert Heijn woensdagochtend nog niet geheel op gang was. NU.nl schrijft dat het een week kan duren voordat ze weer vol zijn, de NOS meldt in een kop dat het weken kan duren. Medewerkers probeerden de gaten in de schappen te verbergen (Omroep Brabant). Klanten weken uit: medewerkers van kinderopvangen deden zelf boodschappen (NU.nl), een klant noemde het bij de concurrentie ‘net zo druk als met kerst’ (De Telegraaf) en Picnic, waar de broer van de Ahold-topman de baas is, kreeg het drukker (AD). Het AD meldt dat de verkoop van noodpakketten zich vervijfvoudigde (één bron). De voedselbank in Zwolle kreeg door de storing extra eten (RTV Oost, één bron). Op de beurs deed het aandeel van Ahold Delhaize het woensdag juist goed (De Telegraaf, één bron).

Over de kosten lopen de schattingen uiteen, en geen ervan komt van het bedrijf: volgens het AD ten minste 10 miljoen euro (schatting van experts), volgens het FD ‘tientallen miljoenen per dag’. Beide cijfers sluiten niet op elkaar aan, dus tellen we ze niet op. Het bedrijf noemt het nog altijd een cybersecurity-incident. Of er is ingebroken, is niet bevestigd, al spreken NRC en de Volkskrant in hun koppen van een cyberaanval en hackers; dat is hun duiding. Albert Heijn deed volgens het AD geen aangifte, en politie en het Openbaar Ministerie nodigden Ahold Delhaize uit dat alsnog te doen (NOS, AD). Waarom dat niet gebeurde, weten we niet. De Volkskrant vraagt of het gevaar echt is geweken en citeert iemand die zegt: ‘Je wilt de hackers uitroken.’ Of dat is gelukt, heeft het bedrijf niet gezegd. NU.nl en NRC zien in de lege schappen een waarschuwing: Nederland is volgens NU.nl kwetsbaar voor cyberincidenten, en het raakt volgens NRC de hele voedselketen.

Lees het hele verhaal en wat DailyDrop ervan vindt
In cijfers
4dagen op rij zonder app, website en bezorgdienst (AD)
≥10 mlneuro schade volgens experts (AD); het FD noemt ‘tientallen miljoenen per dag’
5×de aantallen verkochte noodpakketten zijn vervijfvoudigd (AD, één bron)
Economie · TechnologiePers ✓ 9 media · bedragen volgens het AD

ASML kan de vraag naar zijn chipmachines niet aan en scherpt de verwachtingen aan

ASML, het Brabantse bedrijf dat machines maakt waarmee chips worden gedrukt, presenteerde woensdag zijn cijfers over het derde kwartaal. De NOS noemt ze goed en verwacht verdere groei. De Telegraaf en IEX schrijven dat het bedrijf zijn verwachtingen aanscherpt, mede dankzij de grote investeringen in kunstmatige intelligentie. De vraag is groter dan ASML kan leveren (AD, NU.nl, de Volkskrant, FD); Reuters meldt dat dat ook in 2027 en 2028 zo blijft. Het bedrijf wil de productie verder opvoeren (FD, Trouw); volgens Trouw schreeuwt de wereld om chips en liggen de orders tot 2030 klaar. Het Parool noemt de winstcijfers ‘uitzonderlijk goed’, ook op wereldschaal. Het AD spreekt van een recordwinst van bijna 5 miljard euro; dat bedrag en de periode waarop het slaat, vonden we niet bij een tweede bron.

Tegelijk verzet ASML zich tegen een Amerikaans voorstel om de exportregels voor China verder aan te scherpen. Het noemt dat ‘onevenwichtig’ (Omroep Brabant) en ‘geen goed idee’ (De Telegraaf); de zorg is dat Chinese bedrijven westerse technologie dan sneller illegaal gaan kopiëren (De Telegraaf). Op de beurs trokken ASML en ASMI de AEX omhoog, die opnieuw op recordjacht ging (FD, De Telegraaf). Een slotstand hebben we niet bevestigd gezien.

Lees verder
Woord van de dag
ExportbeperkingHandel

Een regel die bepaalt welke technologie een land aan het buitenland mag verkopen. De VS willen hem voor chipmachines naar China aanscherpen; wat het voorstel precies inhoudt, hebben we niet gezien.


Wereld · RechtPers ✓ 6 media · de verdachte betwist de aantijging

In Duitsland begint het proces tegen Serhii K., de eerste verdachte van de Nord Stream-aanslag

Voor een Duitse rechter begon woensdag het proces tegen de Oekraïner Serhii K., de eerste verdachte van de aanslag op de gasleiding Nord Stream (NOS, de Volkskrant, De Telegraaf, NU.nl, Trouw, AD). Het AD schrijft dat de zaak in Hamburg dient. NU.nl noemt hem het mogelijke brein achter de explosie; volgens De Telegraaf wast hij zijn handen in onschuld. De NOS spreekt van ‘sabotage van de eeuw’ en beantwoordt zes vragen over de zaak. Het AD vertelt dat hij tijdens een vakantie werd aangehouden, nadat hij door een flitspaal was vastgelegd.

De verdediging stelt dat het mogelijk om geen misdrijf gaat (Trouw). Het AD vat de kern van het proces samen als de vraag: legitiem doelwit of misdaad? Wie de aanslag opdroeg, is in de berichten niet vastgesteld, en hoe lang het proces duurt, hebben we niet gezien. Het is voor het eerst dat een verdachte voor deze aanslag voor een rechter verschijnt (de Volkskrant). Dat de verdediging dit aanvoert, zegt nog niets over de uitkomst: de rechter moet beoordelen of de aanslag juridisch een misdrijf was en of de verdachte erbij betrokken was. Wat de aanklager aanvoert, hebben we niet gezien. Een uitspraak is nog ver weg, en zolang geldt hij als onschuldig.

Lees verder
Wereld · OekraïnePers ✓ 7 media · uitspraken van Zelensky

Honderdduizenden Oekraïners zonder stroom na Russische aanvallen; Zelensky wijst naar de VS

Na nieuwe Russische aanvallen zaten volgens president Zelensky ruim 600.000 Oekraïners zonder stroom (NOS, Reuters). De Telegraaf meldt dat een warmtecentrale in Kyiv werd getroffen; volgens het AD zat een groot deel van de stad zonder stroom. Zelensky zegt dat westerse bondgenoten niet waarschuwden voor de raketaanval (De Telegraaf, Reuters), voor de tweede nacht op rij, schrijven Engelstalige media. Over een eerdere raketaanval op Kyiv meldt Reuters twee doden (één bron voor dat aantal).

Ook beperkte SpaceX het gebruik van Starlink, het satellietinternet dat het Oekraïense leger gebruikt (De Telegraaf, de Volkskrant, NOS); Reuters schrijft dat een adviseur van Zelensky dat zegt. Het leger is er verbijsterd over (de Volkskrant), en in het AD noemt Oekraïne het uitblijven van de waarschuwing en het afknijpen van internet ‘geen toeval’. Zelensky zei dat het ‘pijnlijk’ is dat Trump niet zijn kant kiest (NU.nl, Trouw, Reuters). Er is ook kritiek op de dieselafspraak van Trump met Rusland, van Republikeinen (bnr.nl) en van de Italiaanse premier Meloni (Reuters, één bron). De NRC schrijft dat de Oekraïense strijdkrachten ernstig worden gehinderd, precies nu Trump deals sluit met Poetin, en De Telegraaf meldt dat Oekraïne zich verraden voelt; D66-Kamerlid Paternotte noemt de deal ‘hondsberoerd’ (één bron). Een reactie van het Witte Huis of SpaceX hebben we niet gezien.

Lees verder

Wereld · Midden-OostenPers ✓ 8 media · schade en slachtoffers deels onbevestigd

Houthi’s beschieten Saoedi-Arabië, schepen vergaan bij de Straat van Hormuz. Gasprijs op hoogste niveau in jaren

De Houthi’s uit Jemen voerden nieuwe aanvallen uit op Saoedi-Arabië (De Telegraaf, de Volkskrant, NU.nl, NOS, AD, Trouw, Reuters, AP). Volgens de Volkskrant is het wraak voor een bombardement op Sanaa. In Riyad raakten volgens De Telegraaf vier mensen gewond, onder wie een kind, door brokstukken van onderschepte kruisraketten. Bij het hoofdkantoor van oliegigant Aramco brak brand uit na een vermoedelijke aanval (De Telegraaf); Reuters meldt op basis van bronnen zware schade en dat de Houthi’s meer aanvallen op Saoedische vliegvelden en olie-installaties beloven. Een Saoedisch tennistoernooi werd uitgesteld en voetbalduels werden verplaatst of geschrapt (NOS, NU.nl, AD, De Telegraaf). Het AD schrijft dat Trump een ‘heel snel einde’ belooft aan de oorlog met Iran (één bron).

In de Straat van Hormuz vergingen volgens de NOS de afgelopen 24 uur twee schepen. Over één ervan lopen de berichten uiteen: De Telegraaf schrijft dat een containerschip op een mijn voer, Reuters spreekt van een projectiel. De gasprijs steeg naar het hoogste niveau in jaren (NOS, RTL); De Telegraaf noemt het een record, na beschietingen van tankers en door kouder weer. Het IEA verwacht volgens Reuters dat diesel nog tot ver in 2027 schaars blijft, en De Telegraaf schrijft ook dat de krapte aanhoudt. Cijfers voor de pomp noemen de berichten niet. Op de financiële markten liep de Amerikaanse inflatie op door duurdere benzine (AD, Reuters) en sloot Wall Street lager (De Telegraaf, FD).

Lees verder
Kort
  • UWV stopt na vijf jaar met een ICT-project dat 55 miljoen euro kostteNOS · NU.nl · De Telegraaf
  • Kabinet wil een fokverbod voor dolfijnen; het Dolfinarium moet toewerken naar het einde van dolfijnen in gevangenschapNOS · NU.nl · De Telegraaf
  • De Nedersaksenlijn gaat toch door: het kabinet blijft van het geld afRTL · RTV Noord · RTV Oost
  • Netflix schrapt ongeveer 1.000 banen, 6 procent van het personeelNU.nl · AD · Tweakers · Reuters
  • Lufthansa neemt een belang van 44,9 procent in TAP; Air France-KLM grijpt misDe Telegraaf · FD · Reuters
  • Teamsprinters voor de vierde keer op rij wereldkampioen, Wiebes pakt goud op de scratchNOS · AD · NU.nl · De Telegraaf
  • OpenAI-medewerker aangehouden voor verborgen opnameapparaat in een vergaderzaalNOS · NU.nl · AD · De Telegraaf
  • China en Noord-Korea openen na twaalf jaar vertraging een brug over de grensrivierNU.nl · Nieuwsblad · Reuters
Elke ochtend zeven minuten, één voorpagina — zie Over ons

Onbevestigd — wat we niet konden natrekken

“Albert Heijn is gehackt.” Het bedrijf spreekt van een ‘cybersecurity-incident’ en deed volgens het AD geen aangifte. NRC en de Volkskrant spreken van een cyberaanval, maar dat is hun duiding. Het AD meldt dat er ‘wilde verhalen’ over een hack rondgaan; die kunnen we niet natrekken.
“De Amerikaanse inflatie is 3,7 procent.” Dat cijfer vonden we bij één bron (BeInCrypto). AD en Reuters melden alleen dat de inflatie in september versnelde door duurdere benzine, zonder dat het cijfer daar naast ons staat.
“De Houthi’s bouwden hypersonische raketten met het AI-model Claude.” Alleen De Telegraaf kopt zo. We vonden geen tweede bron en geen reactie van Anthropic, en hoe de krant het weet, staat niet in de kop.
Woordenlijst · gestippelde woorden — termen uit economie, recht, veiligheid en wetenschap, uitgelegd in de context van het verhaal. De lijst groeit elke dag.
IN DEZE EDITIEAlbert Heijn draait de distributiecentra weer aan, maar volle schappen laten nog op zich wachtenEconomie · CybersecurityASML kan de vraag naar zijn chipmachines niet aan en scherpt de verwachtingen aanEconomie · TechnologieIn Duitsland begint het proces tegen Serhii K., de eerste verdachte van de Nord Stream-aanslagWereld · RechtHonderdduizenden Oekraïners zonder stroom na Russische aanvallen; Zelensky wijst naar de VSWereld · OekraïneHouthi’s beschieten Saoedi-Arabië, schepen vergaan bij de Straat van Hormuz. Gasprijs op hoogste niveau in jarenWereld · Midden-Oosten